นิทานแฝงคติธรรม

หลวงตาพระมหาบัวฯ เล่าเรื่อง “ ความตระหนี่ถี่เหนียว ”  

“ ...มีพระองค์หนึ่ง พระองค์นี้เมื่อเวลาเป็นผู้เป็นคนประชาชนทั่วไปก็เป็นนักตระหนี่ถี่เหนียว ไปที่ไหนมีแต่ความตระหนี่ถี่เหนียว แม้ที่สุดข้าวที่ตกจากกระสอบ ตกจากอะไรเรี่ยลาด มดง่ามมันขนเมล็ดข้าวนี้ลงไปในรูมัน เขาก็ตามไปขุดเอาข้าวในรูมดง่าม มดเขาขนลงไปเลี้ยงกันเอาไปกิน มึงเอาไปทำไมนี่ของกูนะ ไปขุดเอาข้าวที่มดง่ามมันขนลงไปในรูไปเลี้ยงกัน อีตาตระหนี่นี้ไปขุดเอาขึ้นมาหมด ในตำราบอกไว้

ตั้งแต่มดง่ามเขาขนไปเลี้ยงครบครัว ทีนี้มันโผลเผล บวชพุทธศาสนาแล้วฤทธิ์ของความตระหนี่มันแสดง พอบวชมาแล้วพระองค์นั้นฉันจังหันไม่เคยอิ่มเลย ไปบิณฑบาตที่ไหนก็ไม่ได้ๆ แม้ให้ไปอยู่ข้างหน้าก็โดนดลบันดาลให้เขาไม่เห็นเสีย แม้จะอยู่ในที่นั้น ถ้ายิ่งอยู่สุดท้ายแล้วยิ่งไม่มีหวัง ฉันจังหันไม่เคยอิ่ม พระในวัดท่านก็สงเคราะห์สงหา แต่มันก็เป็นเพราะกรรมของท่านเอง พอฉันไป หมดเสียของในบาตร หายหมด ไม่เคยอิ่ม

ร่ำลือไปถึงพระสารีบุตร - โมคคัลลาน์ ท่านมาทั้งสององค์ เตรียมอาหารมาพร้อม อัครสาวกไปไหน ข้างขวาข้างซ้าย เป็นพระอรหันต์ด้วย ไปไหนประชาชนลูกศิษย์ลูกหาจะน้อยที่ไหน ท่านเตรียมพร้อม เราจะไปดูด้วยตาของท่านเอง ว่าพระองค์นี้ฉันจังหันไม่เคยอิ่ม พระทั้งวัดก็สงเคราะห์ แต่มันก็เป็นอย่างนั้น องค์ไหนก็ให้อาหาร แต่พอฉันลงไปแล้วไม่อิ่ม เพราะของในบาตรหายไปหมด ท่านเลยไปเอง เตรียมอาหารไปพร้อม ไปก็ถามท่าน ได้ทราบว่าฉันจังหันไม่เคยอิ่ม ได้ทราบมาอย่างนี้ใช่ไหม ยอมรับเลยว่าใช่ เพราะเหตุใด ไม่มีคนใส่บาตรให้ท่านเหรอ มี

พระท่านสงเคราะห์สงหาทุกองค์ท่านไม่ใจจืดใจดำ ท่านเมตตาสงสารเห็นว่าฉันจังหันไม่อิ่ม แล้วท่านใส่บาตรใส่ให้จนเต็ม ฉันแล้วปุบปับหาย สุดท้ายก็ไม่อิ่มอย่างนี้ตลอดมา เอาวันนี้ฉันให้อิ่ม ท่านจัดของใส่บาตรให้เต็มเลยพระสารีบุตรนะ วันนี้ฉันให้อิ่มนะ ท่านนั่งจับขอบปากบาตรไว้เลย นี่ละตำรา วันนี้ฉันให้อิ่มนะ ผมจะให้ท่านฉันให้อิ่ม ผมจะจับขอบปากบาตรไว้ ถ้าท่านปล่อยขอบปากบาตร อาหารจะหมดในนั้น เลยจับขอบปากบาตรให้ท่านฉัน ฉันให้อิ่ม พอฉันอิ่มในวันนั้นกลางคืนเลยตาย กรรมมันมาดลบันดาลอะไรก็ไม่รู้นะ ฉันอิ่มวันเดียวเลยตาย

นี่คนตระหนี่ถี่เหนียว ไปที่ไหนคับแคบตีบตัน แม้คนอื่นมาสงเคราะห์ก็สงเคราะห์เฉพาะเรื่องที่สงเคราะห์ แต่กรรมของตัวเองก็เป็นกรรมของตัวเอง มันเคยคับแคบ มันก็เป็นอย่างนั้นฉันจังหันไม่อิ่ม ใครมาสงเคราะห์ขนาดไหนมันก็ไม่อิ่ม วันนั้นอาศัยอานุภาพของพระสารีบุตรจับขอบปากบาตรไว้เลย ให้ฉันให้อิ่ม ถ้าพระสารีบุตรปล่อยมือนี้อาหารจะหมดไป เลยฉันเสียอิ่มวันนั้น อิ่มวันนั้นก็เลยตายวันนั้น นี่โทษแห่งความคับแคบตีบตัน ความตระหนี่ถี่เหนียว พวกเราอย่านำมาใช้.... ”